Genginaa e frichaa de gengen

Genginaa e frichaa de gengen

99bbc2ed-389b-4032-ad46-02bee8bd94d4.c6

O gengen, encara sonat castanha de marina, ors de marina ò erissan de marina, es un fruch pran recercat per o sen gust dau coralh d’una bela coror dau portogal per e fumele e lachós per u màsquies. U òmes d’a preïstòria ne’n manjavan ja e quarques tòques de gengen datant d’u temps antigues san staches descubertes dau costat de Niça en-t a gròta dau Lazaret. Aristòtel avia parlat dau comèrcho d’u gengins en Mediterrànea en-t o 4e sècolo avant a nòisha èra. Pus tardi, vèrs o 14e sècolo, Rabelais avia marcat u gengins en-t u prats que se manjavan u jòrnes per far maigre.

U gengins se manjan cruts. Dubertes damb de stesoire, o coralh ese destacat damb una lesca de pan fresc ò d’un pichan curilhet. Dona tanben ban gust en-t aquela bòna sopa, sonaa en Provença orsinada e que se poe dir genginaa en mentonasc. U gengins se manjan encara cueches.

E donema a rechepta provençala d’a frichaa de gengen de Renié Jouveau « a cosina provençala de tradician populara ». Durbetz u gengins. Larguetz o pertús dona se rejonhan e darne per laishar scorar r’aiga. Après un quart d’ora, sortetz pian-pian e darne e squietz-re en-t u òus. Sbatetz vòisha frichaa e quora r’ueri ese ben caud, mandetz-ra en-t a paela susa un fueg viu. Recampetz-ra en-t o mitan quora gónfia. Tenetz-ra bavosa. Pieguetz-ra coma un cauçan. Siervetz ben caud.

En-t a lenga mentonasca, se ditz d’una persona avara qu’a un gengen en-t a borniera. Car dir tanben, qu’o Gengen èra una bela revista (que non pareishe pus) d’a societat « Mentonasc prima» dau movement separatista d’a Mentonitat.

Jean Louis CASERIO